5746 Sayılı Kanun: Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Teşvikleri

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, şirketlerin Ar-Ge ve tasarım harcamalarını vergi ve sigorta primi teşvikleriyle destekler. Destekler 31 Aralık 2028'e kadar geçerlidir; Haziran 2026 sonu itibarıyla Türkiye'de 1.368 Ar-Ge merkezi bu kapsamda faaliyet gösteriyor.

Son güncelleme: 26 Ekim 2026 · 7555 ve 7582 sayılı Kanun değişiklikleri dahil

Kısa cevap

Ar-Ge ve tasarım harcamalarının %100'ü vergi matrahından indirilir.
Ar-Ge personelinin ücretinden kesilen gelir vergisinin %80–95'i terkin edilir; 1 Ağustos 2025'ten beri brüt asgari ücretin 40 katına kadar.
SGK işveren hissesinin yarısı Hazine'den karşılanır.
Ar-Ge merkezi için en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli gerekir (bazı sektörlerde 30); tasarım merkezi için 10.
Belge alındıktan sonra her yıl 31 Mayıs'a kadar faaliyet raporu verilir; merkez hakem ve denetim süreçlerine tabidir.

Kanun kimleri kapsar?

5746 sayılı Kanun, Ar-Ge ve tasarım faaliyetini şirketin kendi bünyesinde yürüten işletmeleri hedefler. Kapsamdaki başlıca yapılar:

Ar-Ge merkezleri ve tasarım merkezleri: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan belge almış birimler.
Kamu kurumları, kanunla kurulan vakıflar ya da uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri (örneğin TÜBİTAK destekli projeler).
Rekabet öncesi işbirliği projeleri, teknogirişim sermaye desteği alan girişimler ve teknoloji merkezi işletmeleri.

Teknoloji geliştirme bölgelerindeki (teknokent) firmalar ise ayrı bir kanuna, 4691 sayılı Kanun'a tabidir. Aradaki farkı aşağıda özetledik.

5746 kapsamındaki destekler

Oranlar Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir. Mali uygulama, vergi beyanı ve hesaplama mali müşavirinizin ya da YMM'nizin sorumluluğundadır.

Destek	Ne sağlar	Dikkat
Ar-Ge ve tasarım indirimi	Ar-Ge ve tasarım harcamalarının %100'ü kurumlar veya gelir vergisi matrahından indirilir. Ar-Ge merkezlerinde, harcamanın önceki yıla göre artışının %50'si de belirlenen kriterlere göre ek indirim olarak kullanılabilir.	Kazanç yetersizse indirilemeyen tutar sonraki yıllara devreder.
Gelir vergisi stopaj teşviki	Ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin doktoralılar ve temel bilimlerde yüksek lisanslılar için %95'i, yüksek lisanslılar ve temel bilimlerde lisanslılar için %90'ı, diğerleri için %80'i terkin edilir.	1 Ağustos 2025'ten itibaren aylık brüt asgari ücretin 40 katına kadar olan ücrete uygulanır (7555 sayılı Kanun). Kamu personeli hariç.
SGK işveren hissesi desteği	Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır.	Desteklenen destek personeli, tam zaman eşdeğer Ar-Ge personelinin %10'unu aşamaz.
Damga vergisi istisnası	Ar-Ge ve tasarım faaliyetleriyle ilgili düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisnadır.	Ücretle ilgili kağıtlarda 1 Ağustos 2025'ten beri 40 kat sınırı vardır.
Gümrük vergisi istisnası	Ar-Ge, yenilik ve tasarım projelerinde kullanılacak ithal eşya için gümrük vergisi ve fon istisnası.	Eşyanın projeyle ilişkisi belgelenmelidir.
Temel bilimler desteği	Temel bilimler alanında lisans derecesine sahip Ar-Ge personeli için iki yıl süreyle brüt asgari ücret tutarına kadar ücret desteği.	Kamu personeli hariç.
Yatırım yükümlülüğü	Destek değil, şart: yıllık Ar-Ge indirimi 1 milyon TL ve üzerinde olanlar, indirim tutarının %2'sini girişim sermayesi fonlarına ya da kuluçka merkezlerine yatırır (üst sınır 20 milyon TL).	Yatırılmazsa o yılın indiriminin %20'si kullanılamaz (2022'den itibaren).

Ar-Ge merkezi olmanın şartları

En az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli. Motorlu kara taşıtları, hava ve uzay taşıtları, askeri savaş araçları gibi bazı sektörlerde eşik 30'dur. Tasarım merkezi için 10 tam zaman eşdeğer tasarım personeli.
Ar-Ge'nin ayrı bir birim olarak örgütlenmesi ve tek bir yerleşkede bulunması.
Konusu, süresi, bütçesi ve personel ihtiyacı tanımlı Ar-Ge programları.
Personelin merkezde çalıştığını gösteren fiziksel kontrol (giriş-çıkış) mekanizması.
Ar-Ge yönetimi, fikri haklar ve proje yönetimi kapasitesi; faaliyetlerin Türkiye'de yürütülmesi.

Personel sayısı üç aylık dönem ortalamasıyla izlenir. Eşiği başvuru anında sağlamak yetmez; belge süresince korunması gerekir.

Başvuru süreci: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvuru yapılır, dosya değerlendirme ve denetim komisyonunca incelenir, yerinde inceleme yapılır ve olumlu kararla belge verilir. Başvuru dosyasında en çok sorgulanan kısım personel sayısı değil, projelerin Ar-Ge niteliğidir. Ar-Ge Merkezi Kurulumu →

Belge sonrası: yıllık döngü

Belge bir kez alınır, ama teşvik her yıl yeniden savunulur. Döngünün dört eşiği:

Dönem	Ne olur
Ocak – Şubat	Önceki yılın finansal, ticari ve Ar-Ge verilerinin toplanması ve kesinleşmesi.
Mart – 31 Mayıs	Faaliyet raporunun hazırlanması ve teslimi. Faaliyet raporu rehberi →
Yıl içinde	Hakem değerlendirmesi ve ziyaretleri; projelerin Ar-Ge niteliğinin sorgulandığı aşama.
Değerlendirme sonrası	Komisyon kararları ve bir sonraki rapora kanıtıyla taşınması gereken aksiyonlar. 5746 yıllık takvimi →

Sahada en sık gördüğümüz beş hata

Projeyi ürün geliştirme gibi anlatmak. Başlangıçtaki teknik belirsizlik yazılmamışsa proje, iyileştirme işi gibi okunur.
Personel kaydı ile Ar-Ge'de gösterilen süre uyuşmuyor. Tam zamanlı Ar-Ge'de görünen kişinin aktivite kaydında üretim desteği çıkıyor.
Harcama ile proje arasındaki bağ izlenemiyor. Fatura var, ama hangi iş paketine, hangi gerekçeyle yazıldığı yok.
Komisyon kararları takip edilmiyor. Karar bir sonraki rapora kanıtıyla taşınmadığında aynı bulgu tekrar gelir.
Mali dosya ile teknik dosya ayrı ellerde ve birbirinden habersiz. Denetimde tartışılan konuların çoğu teknik taraftadır; iki dosyanın tutarlı olması belirleyicidir.

5746 mı, teknokent (4691) mı?

	5746 · Ar-Ge / tasarım merkezi	4691 · Teknoloji geliştirme bölgesi
Nerede	Şirketin kendi bünyesinde, belgeli bir birimde	Teknokent içindeki ofiste
Personel eşiği	15 TZE Ar-Ge personeli (bazı sektörlerde 30); tasarımda 10	Sabit bir eşik yok; proje ve firma bölge yönetimince onaylanır
Kurumsal vergi	Ar-Ge harcaması matrahtan indirilir	Bölgedeki Ar-Ge ve yazılım faaliyetinden elde edilen kazanç istisnadır
Kime uygun	Ar-Ge ekibi büyümüş, üretimle iç içe çalışan sanayi şirketleri	Daha küçük ekipler, yazılım ve erken aşama teknoloji şirketleri

Teknokentte büyüyen firmalar için Ar-Ge merkezine geçiş, çoğu zaman personel sayısı eşiği aşıldığında gündeme gelir. Geçişin zamanlaması kazanç istisnası ile indirim arasındaki farkı belirler; karar mali müşavirinizle birlikte verilmelidir.

Sık sorulan sorular

5746 sayılı Kanun ne zamana kadar geçerli?

Kanun kapsamındaki destekler 31 Aralık 2028 tarihine kadar uygulanır. Süre 7263 sayılı Kanun ile 2023 sonundan 2028 sonuna uzatıldı.

Ar-Ge merkezi kurmak için kaç personel gerekir?

En az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli gerekir. Motorlu kara taşıtları, hava ve uzay taşıtları, askeri savaş araçları gibi bazı sektörlerde eşik 30'dur. Tasarım merkezi için en az 10 tam zaman eşdeğer tasarım personeli gerekir.

Ar-Ge personelinin gelir vergisi teşviki ne kadar?

Ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin doktoralılar ve temel bilimlerde yüksek lisanslılar için yüzde 95'i, yüksek lisanslılar ve temel bilimlerde lisanslılar için yüzde 90'ı, diğerleri için yüzde 80'i terkin edilir. 1 Ağustos 2025'ten itibaren teşvik, aylık brüt asgari ücretin 40 katına kadar olan ücret için uygulanır (7555 sayılı Kanun).

2025 ve 2026'da 5746 sayılı Kanunda neler değişti?

7555 sayılı Kanun ile 1 Ağustos 2025'ten itibaren gelir vergisi stopaj teşviki ve ücrete ilişkin damga vergisi istisnası brüt asgari ücretin 40 katı ile sınırlandı. 4 Haziran 2026'da yayımlanan 7582 sayılı Kanun ise teknogirişim rozetli şirketler ve kuluçka girişimcileri için iki yeni fıkra ekledi; Ar-Ge merkezlerinin indirim ve personel teşviki oranlarını değiştirmedi.

Ar-Ge merkezi faaliyet raporu ne zaman verilir?

Faaliyet raporu her yıl 31 Mayıs'a kadar verilir ve önceki takvim yılını kapsar. Hazırlık, önceki yılın verileri kesinleşmeye başladığında, Ocak ve Şubat aylarında başlamalıdır.

Ar-Ge merkezleri teşviği en çok hangi nedenle riske atar?

Sahada en sık gördüğümüz neden, projelerin Ar-Ge niteliğinin dosyada savunulamamasıdır: teknik belirsizlik yazılmamış, personelin gerçek çalışması ile Ar-Ge'de gösterilen süre uyuşmuyor ya da komisyon kararları bir sonraki rapora kanıtıyla taşınmamış oluyor.

Kaynaklar

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, güncel metin (Mevzuat Bilgi Sistemi; ilk yayım: Resmî Gazete, 12 Mart 2008, sayı 26814)
5746 sayılı Kanun Genel Tebliği (Mevzuat Bilgi Sistemi)
7555 sayılı Kanun: stopaj teşviki ve damga vergisi istisnasında 40 kat sınırı (Resmî Gazete, 24 Temmuz 2025)
7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Resmî Gazete, 4 Haziran 2026, sayı 33270)
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü: Ar-Ge ve tasarım merkezi başvuruları, mevzuat ve istatistikler (Ar-Ge merkezi sayısı: Haziran 2026 sonu)

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mali veya hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Oranlar ve şartlar 26 Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir ve mevzuat değişiklikleriyle değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize ya da YMM'nize danışınız.