Bir Ar-Ge merkezi, görünür olanı iyi yönetir. Denetimin tarihi bellidir, hazırlık yapılır. Bütçe onayı bir takvimle gelir. Faaliyet raporunun teslim günü herkesin ajandasındadır. Görünür sorunların ortak özelliği bir tetikleyiciye sahip olmalarıdır — ve tetikleyiciler sizi zamanında harekete geçirirler.
Asıl maliyet, tetikleyicisi olmayan sorunlardadır. Kimse alarm çalmadığı için yıllarca sürebilir ve çoğu zaman görünür sorunların
toplamından fazlasına mal olur.
Bir Ar-Ge merkezinde en sık karşılaştığımız sessiz maliyet kaynaklarının dördü aşağıda. Bu yazı
bunları adlandırmak ve maliyetlerini çerçevelemek için yazıldı; çözüm değil, neden bir teşhise ihtiyaç olduğu üzerine.
1. Sessiz teşvik kırılganlığı
Çoğu merkez teşvik uyumunu yıl sonu fotoğrafına indirger: personel sayısı tutuyor, rapor verildi, projeler listede Ar-Ge olarak görünüyor. Her şey yolunda.
Denetim ise fotoğrafa değil, sürekliliğe ve kanıt zincirine bakar. Personel, zaman kullanımı, merkez dışı çalışmalar ve proje gerekçeleri denetimde aynı bütünlükle savunulabiliyor mu? 18 ay önce başlayan bir projenin Ar-Ge gerekçesi, ekip dağılmışken bugün yeniden kurulabiliyor mu?
Bu boşlukların maliyeti soyut değildir: geriye dönük reddedilen teşvik, yıllarca rahatça yararlanılan bir tutarın bir denetimde sorgulanması demektir. Ve bu boşluk, yalnızca denetimden önce, maliyetsiz olarak kapatılabilir. Denetimde ortaya çıkarsa daha önce alınan teşvikler faizi ile geri ödenebilir. Bu, bütçede hiçbir yerde "risk" diye görünmez; "devam ediyor" diye görünür.
2. Kaçırılan fon fırsatları
Bir Ar-Ge merkezinin portföyündeki bazı projeler, doğru zamanda doğru çağrıyla eşleştiğinde TÜBİTAK ya da uluslararası fon programlarından maddi destek alabilecek niteliktedir. Ama eşleşme kendiliğinden olmaz. Çağrı açılır, birkaç haftalık kısa bir başvuru penceresi tanır ve kimsenin radarına girmeden kapanır.
Maliyeti hesaplamak basittir: zaten yapacağınız bir projenin, başvurulmadığı için kendi kasanızdan ödenen kısmı. Tek bir orta ölçekli projede kaçırılan hibe payı bile, çoğu zaman başvuru için dışarıdan alınan destek maliyetini anlamlı şekilde aşabilir. Bu para teknik olarak "kayıp" görünmez — çünkü hiç gelmemiştir. Gelmediği için de kimse aramaz.
3. Portföyü tüketen, geri dönüşü olmayan projeler
Her olgun portföyde, başladığı gün mantıklı olan ama bugün yalnızca atalet nedeniyle yaşayan projeler vardır. Kaynak yer, adam-ay tüketir, ama stratejik bir karşılığı kalmamıştır. Kimse durdurmaz; çünkü durdurmak için sorumluluk almak gerekir, devam etmek için ise karar gerekmez.
Bunun maliyeti, o projeye giden bütçe değildir yalnızca — asıl maliyet, o kaynağın gidebileceği yüksek değerli projedir. Kaynak yiyen iki projeyi taşımak, çoğu zaman bir sonraki sıçramayı finanse edememek demektir. Bu, bütçede hiçbir yerde "israf" diye görünmez; "devam ediyor" diye görünür.
Bu, dışarıdan birinin gelip "şu projeyi kapat" demesi değildir. O karar, merkezin kendi verisi ve ekibiyle kurulur. Dışarıdan yapılabilecek olan, düşük değer üreten ve yüksek kaynak tüketen kümeyi görünür kılmaktır. Gerisi merkezin kararıdır.
4. Atıl kalan işbirlikleri
Üniversite-sanayi işbirlikleri ve konsorsiyumlar çoğu zaman bir protokolle başlar, ilk yıl canlıdır, sonra öncelikler değişir ve işbirliği kâğıt üstünde kalır. İçeride pahalıya mal olan yetkinlik boşlukları — yapay zeka, otonomi, elektrifikasyon, dijitalleşme — aslında doğru işbirliğiyle çok daha ucuza kapatılabilecekken, atıl bir protokolün arkasında görünmez olur.
Maliyeti ikilidir: hem ödenen ama kullanılmayan işbirliği, hem de o işbirliğiyle erişilebilecekken erişilemeyen yetkinlik.
Bu dördünün ortak yanı
Hiçbiri kötü karardan gelmez. Hepsi, verildiği fark edilmeyen kararlardan gelir. Durdurulmayan proje bir karardır. Kaçırılan çağrı bir karardır. Yürümeyen işbirliğini sürdürmek bir karardır. Sadece kimse o kararı verdiğini bilmez.
Adını koyamadığınız bir şeyi ne yönetebilir, ne fiyatlandırabilir, ne de düzeltebilirsiniz. Bir Ar-Ge merkezinin masada bıraktığı toplam tutar, çoğu zaman bu dört sessiz kalemin toplamıdır — ve neredeyse hiçbir zaman tek bir raporda yan yana görülmez.
Bir şeyi düzeltmeden önce, nerede olduğunu görmeniz gerekir. Nasıl çözüleceği sonraki adımdır.
Önce tabloyu netleştirmek
Merkezinizin görünür tablosu tertemiz olabilir. Asıl soru şudur: görünmeyen tarafta ne var? Bu dört alandaki mevcut durumu tek bir yerde, büyüklükleriyle ve önceliğiyle görmek; bunu bir denetimde, kapanmış bir çağrıda ya da kaçmış bir sıçramada öğrenmekten neredeyse her zaman daha ucuzdur.
Durum Tespiti: mevcut durumu tek tabloda görün
Luminairo Durum Tespiti, teşvik, fon, portföy, yol haritası ve işbirliği alanlarındaki riskleri ve fırsatları iki haftada tek bir tabloda görünür kılan, sabit kapsamlı bir teşhis hizmetidir. Bir çözüm değil — nerede sorununuz ve fırsatınız olduğunu gösteren net bir teşhis.
Durum Tespiti'ni inceleyin →Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali veya hukuki mütalaa niteliği taşımaz.